Modern Çağda Bir Arp Ozanı: Joanna Newsom

Joanna Newsom performs on Late Night with Seth Meyers on March 16, 201

Ünlü komedyen Andy Samberg’ın büyük hayranıyım. Sonu son başta Brooklyn Nine-Nine olmak üzere bütün yapımlarını büyük ilgiyle izledim. Bir müzisyenle evli olduğunu duyunca çok şaşırmıştım, zira mevzubahis adam “The Lonely Island” adında hiç de ciddi olmayan ve tamamen mizahî şarkılar yapan bir rap grubunun üyesi bir “gayrimüzisyen”. Eşi olan şanslı kadın kimmiş diye merak edip araştırdığımda vardığım sonuçsa beni ters köşeye yatırdı: Şanslı olan kişi eşi değil, Andy’nin ta kendisi.

2013’te Samberg’la evlenen Newsom, piyano başta olmak üzere pek çok enstrüman çalabiliyor. Fakat esas “olay”ı arp.  Andy’nin tabiriyle arpı “bir şampiyon gibi çalıyor”. Öyle ki şarkılarının çabuk bitmesi huzursuz ediyor, upuzun albümleriyse tadına doyamadan arka arkaya dinlettiriyor kendilerini. Sadece çalma becerisi değil, meleksi vokali de dinleyeni büyülüyor. Joanna o kadar değerli bir müzisyen ki ana akım popüler kültürde eşi üzerinden tanınması bir bakıma rahatsızlık verici.

Joanna Newsom, 20 seneye yaklaşan profesyonel müzik kariyeriyle ve günümüz müzik dünyasında apayrı bir konumda. Kuzey Kaliforniya’da doktor bir anne-babanın çocuğu olan Joanna çok erken yaştan itibaren müzik eğitimi aldı. Pek çok enstrümanı büyük bir maharetle çalmayı öğrenen Joanna vokalde de kendini geliştirdi. Profesyonel kariyerine San Fransisco menşeli indie grup The Pleased’de klavye çalarak başlasa da bağımsız çalışmalarını sürdürdü. 2002’de kaydettiği ve yapımcılığını üstlendiği iki EP sonrası 2004’te ilk albümü Milky Eye Mender ‘ı yayımladı ve ilk tanınırlığını bu albümle edindi. 2006’da ikinci albümü Ys ‘i yayımlayan Joanna, bu albümüyle Bilboard 200 listesinde 134. sıradan kendine yer edindi ve Shortlist Müzik Ödülü’ne aday gösterildi. Daha sonrasında 2010’da Have One on Me ve 2015’te (favori albümüm) Divers’ı yayımladı. Müziği teknik olarak “saykodelik folk” olarak tanımlansa da bu türdeki pek çok sanatçıdan farklı tınılara sahip. Arp çalarken parmaklarının kendinden bağımsızmışçasına hareket etmesi bambaşka bir seyir zevki.

Newsom’ı eşsiz kılan özelliklerinden biri de şarkı sözlerinde İngilizceyi harika bir şekilde kullanması. Oldukça sofistike kelime tercihlerinin yanında upuzun cümleleri ve nakaratlara çok yer vermeden farklı deyişlerle güftelerini zenginleştirmesi kayda değer. Bu tabi ki eşsiz sesiyle birleşince tadına doyulmayan bir kombinasyon ortaya çıkıyor.

Çok röportaj veren biri olmaması onu basının gözünden uzak tutmakta, fakat az sayıdaki röportajlarını dinlemek ayrı bir zevk. Yüzünden eksik etmediği gülümsemesi ve bahsettiklerinin doluluğu ona kulak vermeyi çok keyifli kılıyor. Kendisi ayrıca şarkılarının haklarını Spotify’a vermemesiyle de biliniyor. Pek çok müzik paylaşım platformunun sanatçılara haklarını vermediğini düşünmekte, bu yüzden YouTube dışında çevrimiçi bir platformda eserlerine erişmek zor. Bu politik duruşuyla da çağdaşı pek çok müzisyenden ayrılmakta.

Joanna rengârenk kıyafetlerini giyip arpın başına geçince, insandan ziyade bir periyi andırmakta. Çalgısını çalmaya başlayıp sözlerini sıraladıkça bambaşka evrenlere seyahat ettiriyor dinleyiciyi. En büyük “süperfan”ı ise eşi Andy’den başkası değil. Şöhreti gereği medyada daha çok boy gösteren Andy, neredeyse her röportajında eşine olan aşkından ve müziğine olan hayranlığından söz ediyor. Eşinin daha fazla tanınması adına çok hoş bir jest olsa da klas profili ve şahane müziğiyle Joanna kendi başına tanınmayı fazlasıyla hak ediyor.

Doğrusunu söylemek gerekirse müziğinin yarattığı hissiyatı kelimelere dökmek oldukça güç.  Belki de bu tümcelerimi okumanın yaratacağı zaman kaybı yerine bizzat YouTube’a girip şarkılarını dinlemeye başlamak en iyisi. Jools Holland’daki canlı Leaving The City performansı (https://www.youtube.com/watch?v=JSSaEz8XyCo&ab_channel=BBC) ve upuzun fakat bir o kadar da görkemli Only Skin performansı (https://www.youtube.com/watch?v=vs9k3D7Cads )  zannediyorum demek istediklerimi daha bir anlamlı kılacaktır. Sitedeki yorumlar da onu fazlasıyla güzel tarif etmekte, yine bir şekilde eksik kalsalar da.

Gitgide sıradanlaşan ve tonların birbirine iyiden iyiye benzeştiği Amerikan müzik piyasasında Joanna saf güzelliği ve eşsiz bir sanat anlayışını temsil etmekte. Temennim daha fazla tanınması, dinlenmesi ve müziğinin pek çok insana ilham sunması.

Yazar

Bir cevap yazın